Hak verilir mi, yoksa öğrenilip korunur mu? Hukuk eğitiminin önemi, vatandaşlık bilinci ve hukuk devleti kavramı üzerine düşündüren bir köşe yazısı.
Hak Verilmez, Bilinirse Korunur
Bir toplumun en büyük gücü nedir?
Ordusu mu?
Ekonomisi mi?
Teknolojisi mi?
Doğal kaynakları mı?
Bana göre bunların hiçbirisi değildir.
Bir toplumun en büyük gücü, kendi hakkını bilen vatandaşlarıdır.
Çünkü hakkını bilmeyen insan, elinden neyin alındığını da fark edemez.
Okuma Yazma Nasıl Gerekliyse Hukuk Bilmek de Gereklidir
Bugün bir çocuğun okuma yazma öğrenmesi zorunlu kabul ediliyor.
Kimse çıkıp da:
"Boş verin, nasıl olsa kitap okumayacak." demiyor.
Çünkü okuma yazma bilmeyen bir insanın hayatını sağlıklı şekilde sürdürmesi mümkün değildir.
Peki aynı mantık hukuk için neden geçerli değil?
Bir vatandaş;
- Anayasa nedir bilmiyorsa,
- Temel hakları nelerdir bilmiyorsa,
- Devletin görevleri nelerdir bilmiyorsa,
- Seçilmişlerin yetkileri nelerdir bilmiyorsa,
ülkesini nasıl koruyacak?
Hakkını Bilmeyen İnsan Hakkını Kaybettiğini Anlayamaz
Bir hırsızın en sevdiği kişi kimdir?
Kapısını kilitlemeyen kişi.
Bir dolandırıcının en sevdiği kişi kimdir?
Dolandırıldığını anlayamayan kişi.
Peki gücü kötüye kullanmak isteyenlerin en sevdiği toplum hangisidir?
Haklarını bilmeyen toplum.
Çünkü hakkını bilmeyen insan, hakkı elinden alınırken çoğu zaman bunun farkına bile varamaz.
Demokrasi Bilinçsiz Vatandaşla Yaşayamaz
Demokrasi sadece oy kullanmak değildir.
Oy vermek başlangıçtır.
Asıl mesele sonrasıdır.
Vatandaş;
- Verdiği oyun anlamını bilmiyorsa,
- Devletin nasıl çalıştığını bilmiyorsa,
- Yetki ile sorumluluk arasındaki farkı bilmiyorsa,
demokrasiyi nasıl koruyacak?
Sandık kurmak kolaydır.
Önemli olan sandığın ne için kurulduğunu bilmektir.
Hukuk Sadece Avukatların İşi Değildir
Toplumda çok yaygın bir yanlış düşünce var.
"Hukukçular hukuk bilsin, bize ne."
Oysa hukuk sadece mahkemede lazım olan bir bilgi değildir.
Hukuk günlük hayatın içindedir.
Ev kiralarken,
iş sözleşmesi imzalarken,
alışveriş yaparken,
miras paylaşırken,
vergi verirken,
oy kullanırken,
hatta sosyal medyada paylaşım yaparken bile hukukla iç içeyiz.
Buna rağmen milyonlarca insan temel hukuk bilgisi olmadan hayatını sürdürüyor.
Gerçek Hukuk Devleti Nerede Başlar?
Birçok kişi hukuk devletinin mahkemelerde başladığını sanıyor.
Bence hukuk devleti mahkemede başlamaz.
Sınıfta başlar.
Çocuklara haklarının öğretilmesiyle başlar.
Vatandaşın devlet karşısındaki konumunun öğretilmesiyle başlar.
İnsanların sorgulamayı öğrenmesiyle başlar.
Çünkü hakkını bilmeyen bir toplumun hukuk devletini koruması mümkün değildir.
Hak Verilmez, Bilinirse Korunur
Tarih boyunca insanlar haklarını mücadele ederek elde etti.
Ama hak kazanmak kadar önemli bir şey daha vardı:
O hakları koruyabilmek.
Bir toplum hakkını bilmiyorsa, en iyi anayasa bile onu koruyamaz.
En iyi mahkemeler bile onu koruyamaz.
En iyi yasalar bile onu koruyamaz.
Çünkü hakların ilk koruyucusu devlet değil, vatandaşın kendisidir.
Bu yüzden bana göre her çocuğun matematik öğrenmesi kadar hukuk öğrenmesi de gereklidir.
Çünkü özgürlüğün temeli güç değil,
para değil,
siyaset değil,
önce haktır.
Ve hak, ancak onu bilen insanlar tarafından korunabilir.
%20(1).png)
0 Yorumlar