Savaş İçin Sonsuz Bütçe, Halk İçin Sıfır Pay

 Dünyada ilginç bir çelişki var.

Savaşlar için her zaman para bulunur.

Silahlanma için bütçeler sınırsızdır.
Yeni silahlar geliştirilir.
Sonsuz gibi görünen savaşlar finanse edilir.

Ama konu yoksullukla mücadeleye gelince bir anda para yok olur.

Fırsat eşitsizliğini azaltmak için kaynak bulunamaz.
Yoksulluğu azaltmak için bütçe ayrılamaz.
Halkın refahı için para yoktur.

Ama savaş için vardır.

Güçlü Olan Hep Aynı

Sistem çoğu zaman aynı şekilde işler:

Boz.
Parçala.
Yok et.
Fakirleştir.
Silahlan.
Ez.

Ve sonunda küçük bir grup güç ve serveti elinde tutmaya devam eder.

Geri kalan toplumun yarısı bu savaşlarda ölür, diğer yarısı ise yas içinde bu düzeni finanse etmeye devam eder.

İran Örneği

Bugün biraz araştırma yaptım.

Iran dünyanın en büyük petrol gelirine sahip ülkeler arasında üst sıralarda yer alıyor.

Buna rağmen İran halkı bu petrol gelirlerinden doğrudan bir pay almıyor.

Ne düzenli bir vatandaş temettüsü var.
Ne yıllık bir kaynak payı dağıtımı.

Petrol gelirleri yöneticiler tarafından yönetiliyor ama halkın cebine bir kuruş bile girmiyor.

Bu oldukça çarpıcı bir durum.

Çünkü eğer tanımlanmış bir ülke varsa ve bu ülkede yaşayanlar köle değilse şayet, yani egemenlik kayıtsız şartsız milletinse şu soru kaçınılmazdır:

O ülkenin doğal kaynaklarından ülkenin sahibi olan millet nasıl yararlanamaz?

Bir ülkenin petrolü varsa ve o ülke halka aitse:

O petrolün geliri neden halka doğrudan dağıtılmaz?

Neden o kaynaklar bir avuç insanın kontrolünde kalır?

Ve neden halk, kendi toprağının zenginliğinden pay alamaz?

Eğer bir millet egemense, o ülkenin yer altı kaynakları da o millete ait olmalıdır.:

Doğal Kaynaklar Kime Ait? Petrol Gelirlerinin Halka Dağıtılması

Doğal Kaynak Gelirleri Neden Direkt Halka Dağıtılmalı?

Petrol Milletindir

Bir ülkede petrol varsa, o petrol kime aittir?

İktidara mı?
Şirketlere mi?
Yoksa o ülkenin halkına mı?

Aslında cevap oldukça basit.

Eğer bir ülke gerçekten millete aitse, o ülkenin toprağındaki doğal kaynaklar da milletin ortak malıdır.

Petrol, doğalgaz veya madenler herhangi bir siyasi iktidarın ya da özel şirketin serveti değildir. Bunlar o topraklarda yaşayan milletin ortak mülküdür.

Bu yüzden petrol gelirlerinin siyasi elitlere ait bir kazanç gibi görülmesi baştan sona yanlış bir anlayıştır.

İktidar Sahip Değil, Emanetçidir

İktidar doğal kaynakların sahibi değildir.

Devlet yönetim aygıtını sadece millet adına geçici olarak yönetir ve işletirler.

Devletin görevi petrolü işletmek, satmak ve gelirini şeffaf şekilde toplayıp  millete eşit şekilde dağıtmaktır. Çünkü kaynak milletindir.

Devlet sadece millet adına çalışan bir kurumdur.

Petrol Geliri Nasıl Yönetilmelidir?

Eğer bir ülkede petrol varsa en adil sistem şudur:

1. Petrol devlet tarafından işletilir.

2. Gelir şeffaf şekilde devlet bütçesine girer.

3. İşletme maliyetleri düşülür.

4. Kalan gelir ülkedeki tüm vatandaşlara eşit şekilde dağıtılır.

Yani petrol gelirleri bütçeye girer ama devlette kalmaz.

Girdiği gibi halka geri döner.

Bu sistemde:

• Petrol üzerinden zümre zenginliği oluşamaz

• İktidar petrol gelirini siyasi güç olarak kullanamaz

• Devlet petrol üzerinden rant dağıtamaz

Petrol gerçekten milletin malı olur.

Petrol Zenginliği Neden Halkı Zengin Yapmıyor?

Dünyada birçok petrol ülkesi var.

Ama bu ülkelerin çoğunda halk sefalet içinde sürünüyor.

Bunun nedeni petrol gelirlerinin çoğu zaman:

• küçük bir elit grubun elinde toplanması

• iktidarların siyasi gücünü artırmak için ranta çevirip koz olarak kullanılması

• şeffaf olmayan sistemlerle yönetilmesi

Bu yüzden petrol zenginliği çoğu zaman milletin zenginliğine dönüşemiyor.

Adaletin Basit Formülü

Petrol ülkeninse, gelir  milletindir.

Devlet petrol üzerinden kâr elde eden bir şirket değildir.

Devlet sadece işletir.

Kazanan millet olur.

Bu sistemde millet petrol gelirinden eşit pay alır. Çünkü o kaynak milletindir.

Son Söz

Bir ülkenin gerçek zenginliği yer altındaki petrol değil, o zenginliğin nasıl paylaşıldığıdır.

Eğer doğal kaynaklar bir avuç insanı zengin ediyorsa o sistem adil değildir.

Eğer kaynaklar gerçekten  ülkeye  aitse, o zaman petrol bir iktidar aracına değil, o toplumun refahına dönüşmelidir.

Mesele çok basittir:

Petrol Siyasi iktidarların değil, milletindir.

Ve milletin malı olan şey, millete eşit şekilde paylaştırılmalıdır.

Devlet Gücü mü, Millet Gücü mü?

Bu yazı, güçlü devlet anlayışına karşı güçlü millet modelini; anayasa, hukuk ve üretim ekseninde ele alan bir manifesto niteliğindedir. 

Bir ülkenin gerçek gücü nereden gelir? Devletten mi, yoksa milletten mi?

Bu soruya verilecek cevap, sadece siyasal bir tercih değil; bir medeniyet anlayışıdır.

Benim kanaatim nettir: Devlet dediğimiz şey, bir ülkenin yönetim mekanizmasından ibarettir. Asıl özne millettir. Eğer millet güçlü değilse, devlet ne kadar büyük görünürse görünsün kırılgandır.

Millet Olmadan Devlet Olmaz

Millet; ortak bilinç, aidiyet ve sorumluluk duygusudur. Devlet ise bu bilincin kurumsal organizasyonudur. Devlet soyut bir yapı değildir; mahkemeleri, meclisi, güvenlik gücü ve bürokrasisi olan somut bir sistemdir. Ancak bu sistemin meşruiyeti milletten gelir.

Egemenlik tektir ve millete aittir. Devlet bu egemenliği temsil etmekle görevli bir aygıttır.

Anayasa: Tapu mu, Sözleşme mi?

Anayasa sıradan bir kanun değildir. Ülkenin nasıl yönetileceğini, egemenliğin nasıl kullanılacağını ve temel hakların nasıl korunacağını belirleyen en üst normdur.

Kanunlar değişebilir. Güncellenebilir. İşlevini yitiren kanun kaldırılabilir.

Ancak anayasa, millet egemenliğinin teminatıdır. Bu yüzden:

• İktidarı sınırlar,

• Muhalefeti korur,

• Vatandaşa güvence sağlar.

Bir hukuk devletinde en tehlikeli şey, iktidarın kendisini anayasanın üzerinde görmesidir. Vatandaşa suç olanın, iktidara suç olmaması; hukuk devletinin çöküşüdür.

Güçlü Devlet mi, Güçlü Millet mi?

Devletin rolü net olmalıdır:

• Güvenliği sağlamak

• Adaleti tesis etmek

• Haksız rekabeti önlemek

• Temel eğitim, temel sağlık ve savunmayı yürütmek

Bunun ötesinde üretimin asli sahibi millet olmalıdır.

Ekonomik güç tek elde toplanırsa — ister devlet eliyle ister özel tekel eliyle — ülke kırılgan hâle gelir. İktidarı ele geçiren ekonomik sistemi de kontrol eder. Ve ülkeyi satsa bile kimsenin ruhu duymaz.

Ama üretim tabana yayılmışsa, girişimcilik güçlü ise, sermaye dağılmışsa; kötü niyetli kimseler devlet yönetimini ele geçirse bile ülkeyi ele geçirip  zarar veremez.

Gerçek güvenlik burada başlar.

Kimlik Tartışmaları ve Ekonomik Enerji

etnikçilik, mezhepçilik meseleleri çoğu zaman değersizlik hissi ve ergenlik dönemi arayışından beslenerek başlar. İnsan kendini önemli hissetmek, başarmak ister. Üretmek ister. Rekabet etmek ister. Hayal kurmak ve hayalini gerçekleştirmek ister.

Eğer toplumun bu enerjisi üretime yönelirse, ortak başarı duygusu değersizlik gerilimlerini azaltır. Ekonomik bağımsızlık, toplumsal özgüveni artırır.

Ancak ekonomik kalkınma tek başına yetmez. Hukuk işletilmezse, iki kuşak sonra anayasal bilinç zayıflar. Bu yüzden denge şarttır:

• Hukukun üstünlüğü

• Şeffaf kurumlar

• Güçlü sivil toplum

• Rekabetçi ekonomi

Yani Devletleşmiş Millet

Devletleşmiş millet demek:

• Milli şuur sahibi olmak,

• Hukuka sahip çıkmak,

• İktidarı denetlemek,

• Üretimi omuzlamak demektir.

Devletleşmiş millet olan ülkede:

• İktidar değişir, düzen kalır.

• Partiler gider, anayasa kalır.

• Makamlar boşalır, kurumlar ayakta kalır.

İşte gerçek güç budur.

Sonuç

Bir ülkenin gerçek gücü, iktidarın sertliğinde değil; milletin milli şuurunda ve üretkenliğinde yatar.

Ekonomi millete yayılmış, hukuk üstün, kurumlar bağımsız ise o ülkeyi kolay kolay kimse ele geçiremez.

Devlet güçlü olabilir.
Ama devletleşmiş millet daha güçlüdür.